مراقبت بعد از فیشیال برای همه یک نسخه ثابت ندارد. فیشیالی که فقط شامل پاکسازی ملایم، ماساژ و ماسک بوده با جلسه‌ای که در آن اکسترکشن، لایه‌برداری اسیدی یا میکرودرم ابریژن انجام شده یکسان نیست. وضعیت همان روز پوست و محصولاتی که در خانه استفاده می‌کنید هم روی مراقبت بعدی اثر دارند.
برای همین بهتر است به‌جای حفظ‌کردن قانون‌هایی مثل «تا ۲۴ ساعت صورت را نشویید» یا «سه روز هیچ محصولی نزنید»، اول بدانید در جلسه دقیقا چه کاری روی پوست انجام شده است. مراقبت بعد از فیشیال باید با همان سرویس و واکنش پوست هماهنگ باشد، نه اینکه برای همه یک دستور ثابت داشته باشیم.
اول بدانید در فیشیال چه مراحلی انجام شده است
اگر جلسه بیشتر روی پاکسازی ملایم و آبرسانی متمرکز بوده و پوست هم آرام است، معمولا محدودیت کمتری لازم است. اما اگر لایه‌برداری در فیشیال انجام شده، کومدون‌ها تخلیه شده‌اند یا روش‌هایی به کار رفته که سطح پوست را بیشتر درگیر می‌کنند، ممکن است لازم باشد روتین چند روز بعد ساده‌تر و محافظه‌کارانه‌تر باشد.
American Academy of Dermatology یا AAD، انجمن متخصصان پوست آمریکا، توضیح می‌دهد تحمل لایه‌برداری به نوع پوست، روش لایه‌برداری و محصولاتی که فرد همزمان استفاده می‌کند بستگی دارد. این انجمن درباره زیاده‌روی در لایه‌برداری هم هشدار می‌دهد، چون می‌تواند به قرمزی و تحریک منجر شود.
ضدآفتاب بعد از فیشیال را جدی بگیرید
محافظت در برابر آفتاب بعد از فیشیال مهم است، به‌خصوص اگر جلسه شامل لایه‌برداری بوده باشد.
U.S. Food and Drug Administration یا FDA، سازمان غذا و داروی آمریکا، بر اساس مطالعات انسانی اعلام کرده بعضی AHAها می‌توانند حساسیت پوست به پرتو فرابنفش را افزایش دهند. به همین دلیل این سازمان هنگام استفاده از محصولات حاوی AHA بر محافظت در برابر آفتاب تاکید می‌کند.
AAD هم در راهنمای مراقبت بعد از میکرودرم ابریژن، محافظت در برابر آفتاب را بخشی از مراقبت پس از درمان می‌داند. اگر در فیشیال از AHA، پیل یا لایه‌برداری قابل توجه استفاده شده، دستور همان محصول و توصیه ارائه‌دهنده سرویس از یک قانون عمومی اینترنتی مهم‌تر است.
چند ساعت بعد از فیشیال می‌توان صورت را شست؟
برای همه انواع فیشیال یک عدد ثابت وجود ندارد. اگر روی پوست محصولی استفاده شده که طبق دستور باید مدتی بماند، زمان شست‌وشو باید بر اساس همان دستور تعیین شود. اگر چنین محدودیتی وجود ندارد و فیشیال ملایم بوده، نمی‌شود قانون عمومی «۱۲ یا ۲۴ ساعت آب به صورت نزنید» را برای همه توصیه کرد.
وقتی زمان شست‌وشو رسید، روش آن مهم است: شوینده ملایم، آب ولرم و تماس آرام با پوست انتخاب بهتری از آب خیلی داغ، لیف، براش یا سابیدن صورت است. اگر پوست هنوز می‌سوزد یا به‌طور غیرعادی حساس است، روتین را ساده نگه دارید و چند محصول جدید را همزمان امتحان نکنید.
بعد از فیشیال دوباره سراغ اسکراب و اسید نروید
اگر در همان جلسه لایه‌برداری انجام شده، اسکراب‌کردن دوباره پوست در همان شب یا روز بعد معمولا کمکی به نتیجه نمی‌کند و می‌تواند تحریک را بیشتر کند.
AAD یادآوری می‌کند رتینوئیدهای نسخه‌ای، رتینول و بنزوئیل پراکسید می‌توانند پوست را حساس‌تر یا مستعد پوسته‌ریزی کنند و اضافه‌کردن لایه‌برداری در این شرایط ممکن است خشکی و تحریک را بیشتر کند. این انجمن بعد از لایه‌برداری استفاده از مرطوب‌کننده را هم توصیه می‌کند.
رتینول، AHA و BHA را چه زمانی دوباره شروع کنیم؟
برای این سؤال هم یک عدد ثابت برای همه فیشیال‌ها نداریم. زمان برگشت به مواد فعال به نوع سرویس، شدت لایه‌برداری، وضعیت پوست و دستور محصول بستگی دارد.
Cleveland Clinic، یک مرکز پزشکی دانشگاهی در آمریکا، برای Dermalinfusion که نوعی میکرودرم ابریژن همراه با استخراج و سرم‌رسانی است، توصیه می‌کند محصولات حاوی رتینوئید یا AHA برای سه تا پنج روز کنار گذاشته شوند. این عدد مربوط به همان روش مشخص است و نباید آن را به همه فیشیال‌ها تعمیم داد.
اگر پوست هنوز قرمز، خشک، پوسته‌پوسته یا دچار سوزش است، برگشت عجولانه به رتینول، AHA، BHA یا چند ماده فعال همزمان منطقی نیست. اگر فیشیال ملایم بوده و پوست آرام است، شرایط متفاوت خواهد بود.
مرطوب‌کننده بعد از فیشیال؛ ساده‌تر بهتر است
بعد از فیشیال زمان خوبی برای امتحان‌کردن چند سرم، ماسک و روغن جدید با هم نیست. اگر پوست کمی خشک یا کشیده شده، مرطوب‌کننده‌ای که قبلا پوست شما آن را به‌خوبی تحمل کرده معمولا انتخاب ساده‌تر و قابل پیش‌بینی‌تری است.
AAD بعد از لایه‌برداری بر مرطوب‌کردن پوست تاکید می‌کند، چون این مرحله می‌تواند خشکی را بیشتر کند. روتین کوتاه‌تر یک مزیت دیگر هم دارد: اگر واکنشی ایجاد شود، پیدا کردن محصول محرک ساده‌تر است.
بعد از فیشیال می‌توان آرایش کرد؟
پاسخ به نوع فیشیال بستگی دارد. Cleveland Clinic برای Dermalinfusion می‌گوید فرد می‌تواند بعد از درمان آرایش کند و نیازی به صبر اجباری نیست. این مثال نشان می‌دهد قانون «بعد از هر فیشیال تا ۲۴ ساعت آرایش ممنوع است» را نمی‌توان به همه سرویس‌ها تعمیم داد.
با این حال، اگر پوست بعد از اکسترکشن یا لایه‌برداری قرمز و حساس است، آرایش فوری ممکن است آزاردهنده باشد. در چنین شرایطی صبر تا آرام‌شدن پوست و استفاده از محصولات تمیز و سازگار انتخاب منطقی‌تری است. اگر سرویس خاصی دستور مشخصی درباره آرایش دارد، همان دستور مقدم است.
بعد از فیشیال ورزش کنیم یا نه؟
نمی‌شود برای همه فیشیال‌ها یک ممنوعیت ثابت ۲۴ یا ۴۸ ساعته برای ورزش تعیین کرد. نوع سرویس و واکنش پوست مهم‌تر از یک عدد عمومی است.
AAD در راهنمای مراقبت از پوست هنگام ورزش توضیح می‌دهد عرق، چربی و آلودگی می‌توانند روی پوست جمع شوند و توصیه می‌کند بعد از ورزش پوست به‌آرامی تمیز شود. اگر پوست بعد از فیشیال هنوز داغ، تحریک‌شده یا حساس است، تمرین شدید یا محیط خیلی گرم ممکن است ناراحتی را بیشتر کند.
اگر سرویس انجام‌شده دستور مشخصی درباره ورزش دارد، همان توصیه را دنبال کنید. شرایط پوست بعد از یک فیشیال ملایم با پوستی که تازه لایه‌برداری قابل توجه داشته یکسان نیست.
سونا و بخار داغ هم برای همه یک قانون ندارند
اگر پوست بعد از فیشیال قرمز و حساس شده، قرارگرفتن فوری در محیط بسیار گرم یا بخار داغ ممکن است حس سوزش و گرگرفتگی را بیشتر کند. اما تعیین یک زمان ثابت مثل «سه روز سونا ممنوع» بدون دانستن نوع سرویس درست نیست.
در مقاله بخور صورت در فیشیال هم توضیح داده‌ایم که گرما برای همه پوست‌ها واکنش یکسانی ایجاد نمی‌کند. اگر پوست مستعد قرمزی، روزاسه یا تحریک با گرماست، محافظه‌کاری بیشتر معنی پیدا می‌کند.
محل اکسترکشن را دوباره فشار ندهید
گاهی بعد از برگشتن به خانه، فرد جلوی آینه کومدونی را می‌بیند که هنوز باقی مانده و سعی می‌کند خودش آن را تخلیه کند. این کار لزوما نتیجه فیشیال را بهتر نمی‌کند و می‌تواند التهاب و آسیب را بیشتر کند.
بعضی نقاطی که شبیه جوش سرسیاه دیده می‌شوند اصلا هدف مناسبی برای تخلیه نیستند. تفاوت این موارد را در مقاله جوش سرسیاه و فیلامنت سباسه توضیح داده‌ایم.
قرمزی بعد از فیشیال تا چه حد قابل انتظار است؟
به کاری که روی پوست انجام شده بستگی دارد. AAD درباره میکرودرم ابریژن توضیح می‌دهد بعضی افراد بعد از درمان برای مدت کوتاهی قرمزی یا کمی تورم دارند.
Cleveland Clinic هم برای Dermalinfusion قرمزی و تورم خفیف موقت را از واکنش‌های احتمالی معرفی می‌کند. اما این اطلاعات به این معنی نیست که هر قرمزی بعد از هر فیشیالی طبیعی است. اگر به‌جای بهترشدن، سوزش، تورم یا التهاب بیشتر می‌شود، وضعیت باید دوباره ارزیابی شود.
پوسته‌ریزی را با اسکراب‌کردن برطرف نکنید
بعد از بعضی انواع لایه‌برداری ممکن است پوست مدتی خشک‌تر یا پوسته‌پوسته شود. کندن پوسته‌ها یا استفاده دوباره از اسکراب می‌تواند تحریک را بیشتر کند.
رفتار ملایم با پوست و استفاده از مرطوب‌کننده سازگار انتخاب بهتری است. اگر پوسته‌ریزی شدید، دردناک یا همراه با تاول و زخم است، دیگر نباید آن را صرفا واکنش معمول بعد از فیشیال فرض کرد.
چه علائمی بعد از فیشیال نیاز به توجه بیشتری دارند؟
کمی قرمزی موقت با واکنشی که رو به بدترشدن است یکی نیست. این نشانه‌ها را جدی بگیرید:
- تورم واضح یا رو به افزایش، به‌خصوص اگر با کهیر یا علائم حساسیت همراه باشد
- سوزش یا درد شدید که فروکش نمی‌کند
- تاول، زخم یا آسیب قابل توجه پوست
- ترشح، تب یا نشانه‌های احتمالی عفونت
- قرمزی و تورمی که به‌جای بهترشدن طولانی یا شدیدتر می‌شود
- مشکل تنفسی یا واکنش آلرژیک شدید که نیاز به رسیدگی فوری پزشکی دارد
Cleveland Clinic درباره Dermalinfusion توصیه می‌کند در صورت واکنش آلرژیک، نشانه‌های عفونت یا قرمزی و تورم ماندگار با ارائه‌دهنده خدمات درمانی تماس گرفته شود. اگر از ابتدا پوست برای سرویس مناسب نبوده، مقاله موارد منع فیشیال و زمان ارجاع به پزشک توضیح کامل‌تری درباره زمان توقف یا ارجاع دارد.
فیشیالیست باید چه مراقبتی را به مراجعه‌کننده توضیح دهد؟
جمله‌هایی مثل «تا فردا چیزی نزنید» برای یک راهنمای حرفه‌ای کافی نیستند. مراجعه‌کننده باید بداند در جلسه چه مواد فعالی روی پوستش استفاده شده، چه واکنشی در ساعات یا روزهای بعد قابل انتظار است و چه زمانی می‌تواند محصولات معمول خود را دوباره وارد روتین کند.
اگر لایه‌بردار مشخصی استفاده شده، مراقبت بعدی باید با دستور همان محصول هماهنگ باشد. درباره رتینوئیدها، اسیدها و محصولات ضدآکنه هم دانستن روتین خانگی مراجعه‌کننده مهم است، چون هم‌پوشانی مواد فعال می‌تواند خشکی و تحریک را بیشتر کند.
مراقبت بعد از فیشیال باید به اندازه خود فیشیال شخصی‌سازی شود
اگر فقط یک نکته را به خاطر بسپارید، این است: نوع سرویسی که پوست دریافت کرده تعیین می‌کند بعد از آن چه مراقبتی لازم است.
گاهی شوینده ملایم، مرطوب‌کننده و ضدآفتاب کافی‌اند. گاهی به دلیل استفاده از لایه‌بردار یا یک روش تخصصی، بعضی مواد فعال باید مدتی کنار گذاشته شوند. در بعضی خدمات هم دستور اختصاصی همان روش از هر توصیه عمومی مهم‌تر است.
به‌جای تکیه بر قانون‌های ثابت ۲۴، ۴۸ یا ۷۲ ساعته، بدانید روی پوست چه کاری انجام شده و واکنش آن را در نظر بگیرید. مراقبت بعد از فیشیال زمانی حرفه‌ای است که ادامه منطقی همان جلسه باشد.
